De Beste Bos- en Houthakkersbijlen

Bij het betreden van het uitgestrekte groen van een bos, wordt de bijl al snel een onmisbaar instrument voor iedereen die zich waagt aan het werk van een bos- en houthakker. Of het nu gaat om het kappen van hout voor brandstof, het creëren van open ruimtes voor bouwprojecten, het beheren van een bosgebied voor ecologisch behoud, of zelfs het ambacht van bushcraft – waarbij men op vaardigheden uit de natuur leunt voor overleving – de juiste bijl kan het verschil maken tussen efficiëntie en frustratie.

Met een overvloed aan opties op de markt is het vinden van de perfecte bos- en houthakkersbijl echter geen eenvoudige taak. In dit artikel zullen we ons verdiepen in de wereld van bos- en houthakkersbijlen om de beste opties te ontdekken die voldoen aan de behoeften van zowel de doorgewinterde houthakker, de beginnende bosbeheerder, als de enthousiaste bushcrafter. Van de stevigheid van het blad tot het comfort van de handgreep, we zullen de eigenschappen onderzoeken die een bijl maken tot een betrouwbaar gereedschap in de handen van degenen die afhankelijk zijn van hun vaardigheden en uitrusting in het hart van de wildernis.

De velbijl en de bosbijl, wat heb je nodig?

Vergelijking tussen Velbijlen en Bosbijlen:

Omdat ik vooral aan bushcraft en tuinonderhoud doe, ben ik niet in bezit van een échte velbijl. Deze zijn vaak nog groter en duurder, waardoor ze enkel gebruikt kunnen worden om stevige bomen om te hakken. Ik geef daarom liever de voorkeur aan een grotere bosbijl, die in onze gebieden beide taken aankan (tenzij je echt een gigantische boom wil omhakken, maar daar zie ik het nut niet van in).

Doel en Gebruik:

• Velbijl: Ontworpen voor het vellen (omhakken) van grote bomen in het bos. Wordt gebruikt volgens traditionele methoden en is ideaal voor het kappen van bomen van aanzienlijke omvang.
• Bosbijl: Geschikt voor een breed scala aan activiteiten in het bos, van bushcraften tot het afsnoeien van reeds gevallen bomen. Veelzijdig in gebruik en geschikt voor verschillende taken in bosachtige omgevingen.

Gewicht en Lengte:

• Velbijl: Heeft over het algemeen een gewicht tussen 1500 en 2500 gram en een lengte tussen 75 en 100 cm. Het zwaardere gewicht en de langere lengte maken het geschikt voor het omhakken van grote bomen.
• Bosbijl: Beschikbaar in verschillende maten, met een gewicht tussen 1000 en 1500 gram en een lengte tussen 50 en 75 cm. Kan zowel in klein als groot formaat worden verkregen, afhankelijk van de specifieke behoeften van de gebruiker.

Gebruik met Handen:

• Velbijl: Wordt altijd met twee handen gebruikt vanwege het zware gewicht en de kracht die nodig is om grote bomen om te hakken.
• Bosbijl: Ook bedoeld voor gebruik met twee handen, hoewel het lichtere gewicht en de kortere lengte het over het algemeen iets makkelijker maken dan de velbijl.

Toepassing in Bushcraft:

• Velbijl: Hoewel het in sommige gevallen kan worden gebruikt voor bushcraftactiviteiten, is het voornamelijk ontworpen voor het kappen van bomen en wordt het zelden beschouwd als een typisch gereedschap voor bushcraft.
• Bosbijl: Ideaal voor bushcrafting vanwege de veelzijdigheid en het gemak in hantering. Het compacte formaat en het lichtere gewicht maken het geschikt voor diverse taken zoals het kappen van kleinere takken, het maken van houtsnippers of het bewerken van hout voor constructie of brandstof.

In essentie biedt de velbijl de kracht en lengte die nodig is voor het omhakken van grote bomen, terwijl de bosbijl meer flexibiliteit en veelzijdigheid biedt voor diverse activiteiten in het bos, waaronder bushcrafting. De keuze tussen de twee hangt af van de specifieke taken en voorkeuren van de gebruiker.

Mijn favoriete bosbijlen (voor alle gebruik)

Selectiecriteria: Als fervent bushcrafter en knutselaar deel ik alleen aanbevelingen van producten die ik persoonlijk heb gebruikt tijdens mijn avonturen. Ik sta volledig achter elk product dat ik bespreek, omdat ik geloof in de kwaliteit en prestaties die ze bieden. Mijn aanbevelingen zijn gebaseerd op mijn eigen ervaringen en ik hoop anderen te helpen bij het vinden van de beste uitrusting voor hun eigen avonturen.

1. Beste overall: Hultafors Qvarfot

Verkrijgbaar bij:

• amazon.nl

De Hakbijl Qvarfot van Hultafors is een krachtig gereedschap ontworpen voor het vellen van bomen, tuinwerk en het splijten van brandhout. Verpakt in een elegante cadeauverpakking, biedt deze bijl veelzijdigheid voor zowel grove taken als precisiewerk.

De handgesmede bijlkop, vervaardigd volgens traditionele Zweedse methoden, belooft duurzaamheid en kracht. Met 40-60 slagen per minuut wordt het staal verdicht voor een lange levensduur, ondersteund door een levenslange garantie op de premium bijlkoppen.

De scherpe en gepolijste snijrand vraagt om liefdevol onderhoud, maar belooft een leven lang scherpte zonder verlies van sterkte. De Amerikaans hickory steel, behandeld met lijnzaadolie, vangt moeiteloos harde slagen op.

Hultafors, een naam synoniem met kwaliteit, biedt met zijn 130 jaar ervaring gereedschappen op maat, gemaakt naar de wensen van de gebruiker. Voor wie op zoek is naar een betrouwbare, hoogwaardige hakbijl die een leven lang meegaat, is de Hakbijl Qvarfot van Hultafors de ideale keuze.

2. Ochsenkopf ILTIS OX10 H-1207

Verkrijgbaar bij:

• amazon.nl

De Ochsenkopf Iltis bijl, model Europa (of Canada of wat je ook verkiest), is een ware krachtpatser die zijn veelzijdigheid bewijst in verschillende bosbouw- en landbouwtoepassingen. Of het nu gaat om het snoeien van takken, het kappen van bomen of het bewerken van gewassen, deze bijl staat altijd paraat. Het geharde lemmet, met zijn dunne snijrand, is buitengewoon scherp en kan moeiteloos opnieuw worden geslepen voor langdurig gebruik.

Het handvat, vervaardigd uit hoogwaardig hickoryhout, biedt niet alleen een uitstekende duurzaamheid maar ook de nodige flexibiliteit tijdens het werk. Dankzij de lange vezels van het hout blijft de steel stevig en voorkomt het ongecontroleerd losraken tijdens intensief gebruik.

Als een product van Duitse makelij, voldoet deze bijl aan de hoogste kwaliteitseisen van Ochsenkopf, een naam die synoniem staat voor vakmanschap en traditie sinds 1781.

Persoonlijk heb ik de voorkeur voor de H1207 met een zwaardere kop, omdat deze voor mij het beste werkte. Dit was lange tijd mijn favoriete bosbijl voordat ik overstapte naar de Qvarfot van Hultafors.

Waarop moet je letten bij het kopen van een bosbijl?

Bij het kopen van een houthakkersbijl zijn er verschillende belangrijke factoren om rekening mee te houden om ervoor te zorgen dat je de juiste bijl kiest voor je behoeften en voorkeuren. Hier zijn enkele belangrijke zaken om op te letten:

1. Gewicht: Het gewicht van de bijl is een cruciale factor, omdat dit van invloed is op hoe gemakkelijk je de bijl kunt hanteren en hoeveel kracht je nodig hebt om te hakken. Over het algemeen geldt dat een lichtere bijl beter is voor precisiewerk en langdurig gebruik, terwijl een zwaardere bijl meer kracht kan leveren bij het omhakken van bomen.
2. Lengte: De lengte van de bijl kan variëren en kan invloed hebben op het bereik en de hefboomwerking bij het hakken. Een langere bijl kan meer kracht leveren bij het omhakken van bomen, terwijl een kortere bijl gemakkelijker te hanteren kan zijn voor precisiewerk en het afsnijden van takken.
3. Materiaal en kwaliteit van het blad: Het blad van de bijl moet gemaakt zijn van hoogwaardig staal dat goed scherp te houden is en bestand is tegen slijtage. Let op bijlen met een goed uitgebalanceerd blad dat stevig aan de steel is bevestigd.
4. Handvat: Het handvat van de bijl moet comfortabel zijn om vast te houden en een goede grip bieden, zelfs wanneer het nat is van zweet of regen. Houten handvatten zijn traditioneel, maar sommige moderne bijlen hebben ook handvatten van kunststof of rubber voor extra grip en comfort.
5. Balans: De bijl moet goed in balans zijn, wat betekent dat het gewicht gelijkmatig verdeeld moet zijn tussen het blad en het handvat. Dit zorgt voor een soepele en efficiënte slag bij het hakken.
6. Veiligheidsvoorzieningen: Sommige bijlen zijn voorzien van extra veiligheidsvoorzieningen, zoals een beschermhoes voor het blad of een anti-slip handvat, wat de veiligheid en het gebruiksgemak kan verbeteren.
7. Doel en gebruik: Overweeg waarvoor je de bijl gaat gebruiken en kies een bijl die geschikt is voor dat doel. Als je van plan bent om voornamelijk bomen om te hakken, kies dan een bijl met het juiste gewicht en lengte voor dat werk. Als je de bijl wilt gebruiken voor precisiewerk of bushcrafting, overweeg dan een bijl met een lichter gewicht en kortere lengte.

Door rekening te houden met deze factoren en je eigen behoeften en voorkeuren, kun je een houthakkersbijl vinden die goed past bij jouw specifieke situatie.

Bomen Omhakken met een Bijl

Het omhakken van bomen met een bijl vereist niet alleen fysieke kracht, maar ook precisie en techniek om dit op een veilige en effectieve manier te doen. Hieronder volgen de stappen die gevolgd moeten worden om een boom veilig en efficiënt om te hakken met een bijl:

1. Kies de juiste positie: Voordat je begint met hakken, moet je de boom zorgvuldig observeren en een veilige valrichting kiezen. Dit betekent dat je moet nagaan of er geen obstakels zijn die de val van de boom kunnen belemmeren, zoals andere bomen, gebouwen of elektriciteitsdraden.

2. Markeer de valrichting: Nadat je de ideale valrichting hebt bepaald, markeer je deze duidelijk aan de tegenovergestelde zijde van waar je van plan bent te gaan hakken. Dit zal als een visuele gids dienen terwijl je aan het werk bent.

3. Maak een inkeping: Begin aan de kant van de boom die naar de valrichting wijst. Maak een horizontale inkeping met de bijl, ongeveer een derde tot de helft van de diameter van de boom. Deze inkeping helpt om de juiste valrichting te controleren en voorkomt dat de bijl tijdens het hakken wegglijdt.

4. Hak een wigvormige inkeping: Hak vervolgens onder een hoek van 45 graden onder de eerste inkeping om een wigvormige uitsparing te creëren. Deze wigvormige inkeping zal fungeren als het punt waar de boom zal breken wanneer deze valt.

5. Maak de zaagsnede: Aan de tegenoverliggende zijde van de boom, begin je met het maken van een horizontale zaagsnede, ongeveer op dezelfde hoogte als de wigvormige inkeping. Deze zaagsnede zal de houtvezels aan de onderkant van de boom breken en zal helpen om een schone val te garanderen.

6. Hak de boom om: Met alle voorbereidingen gedaan, begin je met het hakken aan de zaagkant van de boom. Gebruik krachtige slagen om het hout te doorklieven, en wissel regelmatig van kant om ervoor te zorgen dat de boom gelijkmatig omhelt.

7. Let op de val: Zodra de boom begint te bewegen, trek je je bijl terug en verplaats je je snel naar een veilige afstand van de valrichting. Houd altijd rekening met mogelijke veranderingen in de valrichting en wees voorbereid om snel weg te rennen als dat nodig is.

Door deze stappen te volgen en met de nodige voorzichtigheid en aandacht te werk te gaan, kun je een boom veilig omhakken met een bijl. Het is echter altijd aan te raden om ervaren houthakkers te raadplegen of training te volgen voordat je zelfstandig begint met het omhakken van bomen. Veiligheid staat altijd voorop bij het werken met een bijl.

Een gevelde boom afsnoeien met een bijl

Het afsnoeien van een gevelde boom met een bijl is een belangrijke stap in het proces van het verwerken van hout voor verschillende doeleinden, zoals brandhout, timmerhout of ambachtelijke projecten. Hieronder volgt een stapsgewijze uitleg over hoe je een gevelde boom kunt afsnoeien met een bijl:

1. Inspecteer de boom: Voordat je begint met het afsnoeien, is het belangrijk om de gevelde boom grondig te inspecteren. Let op eventuele takken die dicht bij de stam blijven hangen en die afgesnoeid moeten worden.

2. Bepaal de hoogte van de afsnoei: Kies de hoogte waarop je de takken wilt afsnoeien. Dit kan afhangen van het gebruik van het hout en je persoonlijke voorkeur. Voor brandhout worden takken vaak op ongeveer 30-50 centimeter van de stam afgesnoeid.

3. Identificeer de te verwijderen takken: Markeer de takken die je wilt afsnoeien. Het is vaak handig om te beginnen met de onderste takken en geleidelijk naar boven te werken.

4. Positioneer de bijl: Plaats de bijl op de plek waar de tak vastzit aan de stam. Zorg ervoor dat de bijl scherp is en dat je voldoende ruimte hebt om een krachtige slag uit te voeren.

5. Hak de tak af: Maak een krachtige, schuine slag met de bijl om de tak af te snijden. Probeer de slag zo dicht mogelijk bij de stam te plaatsen om een gladde snede te maken en onnodig houtafval te voorkomen.

6. Werk systematisch: Ga door met het afsnoeien van takken, werkend van onder naar boven en van buiten naar binnen. Neem regelmatig pauzes om vermoeidheid te voorkomen en om ervoor te zorgen dat je nauwkeurig blijft werken.

7. Veiligheid voorop: Zorg ervoor dat je altijd voorzichtig te werk gaat en dat je voldoende afstand houdt van vallende takken. Draag indien mogelijk ook beschermende kleding, zoals handschoenen en veiligheidsbril, om letsel te voorkomen.

Door deze stappen te volgen en met zorg en precisie te werk te gaan, kun je een gevelde boom efficiënt afsnoeien met een bijl. Het afsnoeien van takken is een belangrijk onderdeel van het proces van het verwerken van hout en vereist aandacht voor detail en vakmanschap.